Köroğlu şiirleri


Benden selam olsun Bolu beyine
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar seda verip seslenmelidir

Düşman geldi tabur tabur dizildi
Alnımıza kara yazı yazıldı
Tüfek icad oldu mertlik bozuldu
Eğri kılıç kında paslanmalıdır

Köroğlu düşer mi yine şanından
Ayırır çoğunu er meydanından
Kır-At köpüğünden düşman kanından
Çevrem dolup şalvar ıslanmalıdır


Dinleyin ağalar dinleyin beyler
Sorarım bunları bir gün olur ki
Adam olup koç Kır-Ata binişim
Kırarım belleri bir gün olur ki

Ben yükümü dağ başına çözersem
Sıra sıra koç yiğidi dizersem
Yiğitler destinde bade süzersem
Ararım bunları bir gün olur ki

Al yanağım kızıl kana bulandı
Akan kandan coşkun sular bulandı
Düşman ne söyledi paşam inandı
Sorarım sizlerden bir gün olur ki

Ben Yusuf bey idim kendi başıma
Düşürürdüm koç yiğidi peşime
Küçük Ali’m çıkar dağlar başına
Ararım sizleri bir gün olur ki ( 1 )

(1) Köroğlu’nun babası Yusuf, kendisini kör edenlerden intikam alacağını bu türküyle söyler.


Zor Bezirgan bunun adı
Geldi bu meydanın tadı
Yedi çift camuz kuvveti
Vermiş Allah bilin beyler

Heybetinden arslan korkar
Düşmanları yarar yırtar
Aç ·kurt gibi adam kapar
Hep maşallah deyin beyler

Yumruk vursa dağı yıkar
Düşmanın temelin söker
Arslan g􀕥bi dağı teper ( 1 )
Dağı taşı söker beyler

Nice pehlivanlar bağlar
Zarbı,na dayanmaz dağlar
Yalvarsan beraber ağlar
Bir mürüvvet kanı beyler (2)

( 1) Dağı tepmek: dağlarda gezmek.
(2) Mürüvvet kanı: mürüvvetli, insaniyet sever.


Bir yiğit haykırıp meydana girse
Arka verip sığınacak yer gerek
Çamlıbel’e metin kale yapmaya
Kendi yiğit özü metin er gerek

Hay n’olanda oğlum Ali n’olanda
Zor düşmanı bölük bölük bölende
Padişahın divanına varanda
Dil tutulur dili tutar er gerek

Sıra sıra koç yiğitler dizersin
Alayları bozuk bozuk bozarsın
Bevhaneyi Çamlıbel’de çözersin ( 1 )
Burda sana barınacak yer gerek

(1) Berhane: ev eşyası, göç kafile.


Akar ab-ı hayat biter yemişler
Arslan gibi bu dağlarda kalmalı
Yürü oğlum burda arslanlar yatar
Arslan yatağında arslan olmalı

Yarın burdan kalkıp gitmeli düze
Allah yardım eder burada bize
Almalı kervanı çıkmalı yüze
Bu dağlarda mesken tutup kalmalı

Topuzu çekmeli yola durmalı
Bezirgan bozmalı çerçi vurmalı
Sonunu düşünme n’olup n’olmalı
Kovan arslan gibi alıp gelmeli

Deli Yusuf derler benim adıma
Rahmetme bir kulun asla dadına ( 1 )
işte nasihatım budur zatına
Kesmeli kervanı alıp gelmeli

( ı) Dad: şikayet yollu feryat.


Eğer kendülerde erlik var ise ( 1 )
Gelsin döğüşelim Bolu Beyleri
Kanından susayıp candan geçerse
Gelsin döğüşelim Bolu Beyleri

Atına binende eyledi dizgin
Alayları çatıp eyledi bozgun
Leşine kondurmak isterse kuzgun
Gelsin döğüşelim Bolu Beyleri

Koç yiğitleri aldım da yanıma
Keskin kılıcımı çaldım belime
Serimden geçmişim b akmam ölüme
Gelsin döğüşelim Bolu Beyleri

Karşımda durana kalmaz kararım
Doğrulup gelene yoktur zararım
Ya şehitlik ya gazilik dilerim
Gelsin döğüşelim Bolu Beyleri

Ala sadağımı sundum özüme (2)
Hezaran, kalkanım aldım dizime (3)
Köroğlu der kan göründü gözüme
Gelsin döğüşelim Bolu Beyleri

(1) Kendülerde: kendilerinde.
(2) Sadak: ok koymağa mahsus mahfaza.
(3) Hezaran: kargı, mızrak. Aslı bir cins kamış.


Yiğitler silkinip ata binende
Derelerden boz kurtlara ün oluP
Yiğit olan döne döne döğüşür
Kötüler kavgadan kaçar dön olur ( 1 )

Yiğit cıdasını almış atıyor
Ak elleri kızıl kana batıyor
Bir kötü kavgadan dönmüş kaçıyor
Kaçma kötü kaçma şimdi hun olur (2)

Bir yiğit cıdasın almış eline
Başını koymuş da yiğit yoluna
kalkan paralana zırhlar deline
Kanlı gömlek koç yiğide don olur (3)

Köroğlu çağırır figan ağıtlar
iman ehli birbirini öğütler
Boydan boya d emir donlu yiğitler
Vurur cıdasını kahraman olur

(1) Dön olmak: dönek olmak, korkaklık.
(2) Hun: kan.
( 3) Don: elbise.


Yine yiğitlerim düştü yadıma
Ağalar ağası yanımda gerek
Bir büküşte yedi geyim nal kıran
Koçak Demirc’oğlu’m yanımda gerek

Padişah suratlım kolu beratlım
Çentiyan kılıçlım desti kuvvetim
Böbür arslan huylum kaplan sıfatlım (1)
Köse Kenan Emmi’m yanımda gerek

Kimsenin halinden sorup da bilmez
Padişahtan ferman gelse dinlemez
Yüz bin ordu olsa saygısı olmaz
Şimdi Koca Arap yanımda gerek

Derya atı biner demir donludur
Meydana girende arslan canlıdır
özü bir Han oğlu Isfahanlıdır
Şimdi Koca Bey’im yanımda gerek

( 1) Böbür: kaplan cinsinden yırtıcı bir hayvan.


Ah edüben bu zevkımı artıran
öz özüne bir Haleb’i 1batıran
Beş dünya güzelin seçip getiren
Şimdi Ce!ali Bey’im yanımda gerek

Gürcistan elinden amana kaldı
Şam ile Halep’ten bir şikar aldı
Aslı Polat Oğlu Mısır’dan geldi
Bıyıklı Yusuf’um yanımda gerek

Kılıç çekip ordulara saldıran
İran Şahın ıbayrağını indiren
Şeşper atıp b edenleri böldüren (2)
Kizir Mustafa Bey yanımda gerek

Köroğlu’m zindanda sıkıldı canı
Ayvaz’ı .görmesem olurum deli
Çiğni hezaranlı, desti cıdalı (3)
Güzel İsa Balı’m yanımda gerek ( 4)

(2) Şeşper: altı köşeli gürz.
(3) Çiğin: omuz. Hezaran: mızrak. Dest: el. Cıda: kargı.
(4) Köroğlu kollarından Bolu Bey rivayetine göre; Bolu Bey’in hilesiyle esir edilip İstanbul’da zindana atılan Köroğlu, Padişahın kızı Döne ile kendi adamlarından İsa Balı’ya arkadaşlarını sayıyor ve kimleri yanında görmek istediğini söylüyor.


Tan yeri atmadan şafak sökende
Düşmanın üstüne hörelenmeli
Düşman kalkan alıp kılıç çekende
Yiğit on beş yerden yaralanmalı

Haber aldım ihvanından kulundan
Doyuk olduk akçasından pulundan
Hey ağalar akan kanın alından
Altımızda Kır-At kınalanmalı

Köroğlu’m der Mirza gele Han gele
Ben isterim günde yüz tufan gele
Derelerden oluk oluk kan gele
Sele düşüp gövde kürelenmeli ( 1 )

( 1) Kürelenmek: yuvarlanmak, yığılmak.


Ay yansın ağalar güneş tutulsun
Parladı parladı çalın kılıncı
Oklar gıcırıdasın ayyuka çıksın
Mevlanın aşkına basın kılıncı

Durmayın orada kargı kucakta
Dolansın yiğitler köşe bucakta
Bir savaş edelim kelle kucakta
Şehitler aşkına çalın kılıncı

Koç yiğitler melemeli dev gibi
Düşman kanı d evrilmeli dağ gibi
Dest vurun avını almış bey gibi (1)
Haykırı haykırı çalın kılıncı

( 1) Dest vurmak: el atmak, tutmak.


Koç yiğitler bu kış burda kışlasın
Yılan dilli eğri hançer işlesin
Kafir düşman el’amana başlasın
Kaçanı göndermen basın kılıncı

Koç yiğitler düğün bayram eylesin
Küheylan kişnesin aygır oynasın
Kazanlarda adam kanı kaynasın
Esir etmek yok ha çalın kılıncı

Yürü yiğit beyler namımız kalsın
Kelle getirenler bahşişin alsın (2)
öldürün atların hep yayan kalsın
Yaya kalana da çalın kılıncı

Koç Körnğlu girdi meydan almaya
Nara vurup düşmanına dalmaya
Yemin ettim yedi derya dolmaya
Doldurun denizi basın kılıncı

(2) Kelle getirmek: eskiden savaşlarda düşman b.ışı getirmek; bunlara kumandanları bahşiş verirdi.


Muhanetlik etmek değil karımız
Şehriyar sözüne uyanlardanız ( 1 )
Meydana girende yoktur korkumuz
Kazaya ırıza deyenlerdeniz (2)

Ödleklerle hoş değildir aramız
Teke tek düşmana varmak töremiz
Muhannete sardırmayız yaramız
Yarayı kendimiz saranlardanız

Bineyidim Kır-Atımın üstüne
Alayıdım hançerimi destime
Gafili varmayız düşman üstüne
Vakta hazır olun diyenlerdeniz (3)

Köroğlum çıkalım dağlar salına ( 4)
At sürelim mal yemezin malına
Başım koydum arkadaşın yoluna
Başı dost yoluna koyanlardanız

( 1) Şehriyar: büyük hükümdar, kudretli padişah.
(2) Irıza demek: kadere boyun eğmek, razı olmak.
(3) Vakta hazır olmak: önemli olaylar için “haber vermek” anlamına kullanılır.
( 4) Sal: dağların üstündeki düzlük.


Yürün arslanlarım savaş edelim
Buna kavga derler bey ne paşa ne
Haykırıp haykırıp kelle keselim
Seyreyleyin el’iıyağı şaşana

Yürün beyler cenge harbi çalınır (1)
Eyi kötü bu meydanda bilinir
Kılıç değer adam iki bölünür
Nusrat bizim, beyler neci, paşa ne (2)

Gürzün kösteğini kola takmalı
Arap atı sağa sola yıkmalı
Kargılar mızraklar birden kalkmalı
Fırsat vermen arap atlar kaşana (3)

Köroğlu der durman edek cengimiz
Bunda belli olsun yiğit hangimiz
üç saat sürmeli burda hengimiz (4)
Tarih yazın şu dağlara nişane (5)

(1) Harbi: büyük cenk davulu.
(2) Nusrat: zafer.
(3) Kaşanma: atın su dökmesi.
(4) Heng: ahenk, eğlence.
( 5) Köroğlu, bir döğüşten önce arkadaşlarına emir ve cesaret verir.


İki koçak bir araya gelende ( 1 )
Görelim n e işler meydan içinde
Kesilir kelleler boşalır kanlar
Yeğıin olur leşker meydan içinde

Oklar uçup gider şahanlar g1bi
Mert te aşıp gider arslanlar gibi
Kılıçlar oynaşır ceylanlar gibi
Kesilir ne başlar meydan içinde

Yiğitler çağrışır yaman gün olur
Allah Allah derler yüksek ün olur
Cerha cerha, döğüşecek, hun olur (2)
Hasmın arar koçlar meydan içinde

Köroğlu’yum methim merde yiğide
Koç yiğit değişmez cengi düğüne
Se’re serpe gider düşman önüne
Ölümü karşılar meydan içinde

(1) Koçak: cesur, yiğit.
(2) Cerha : yara. Hun: kan. Döğüşecek: döğüşünce.


Kır-Atım meydan yerinde
Gezer horlayı horlayı
Bir kötü az bin kavgadan
Kaçar zorlayı zorlayı ( 1 )

Kır-Ata yakışır bunlar
Yiğit geyer demir donlar
Ak gövdeden kızıl kanlar
Akar şorlayı şorlayı

Köroğlu der al kanları
Yere serer çok canları
Eğri kılıç düşmanları
Kırar parlayı parlayı

( 1) Zor layı zor layı: zorlaya zorlaya; Şorlayı şorlayı: şorlaya şorlaya; parlayı par layı: parlaya parlaya.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir