Mayalar kimdir? Mayalar nasıl yok oldu


Mayalar ve torunları

Amerika’nın yerlileri olan Kızıldereliler büyük devletler, büyük medeniyetler kurmuşi günümüze, hayranlıkla seyredilen anıtlar bırakmışlardır.

Amerika’nın en eski medeniyetini kuran yerlileri, bugün Orta Amerika’da, Meksika’nın Yucatan yarımadasında yaşamakta olan Mayalardır. Maya kültür ve medeniyetinin başlangıcı Milattan 1000 yıl öncesine kadar çıkar.

M.S. 9 yüzyılda Mayaların yerini yine çok medeni olan Toltek’ler, 1325 yılından itibaren de Aztekler almışlardır.

Aztek İmparatorluğu, 1519-1525 yıllarında İspanyolların işgaliyle yıkılmıştır. İspanyolların gelişine kadar Güney Amerika’da (Peru’da) yine parlak bir medeniyet kurmuş olan İnkalar hüküm sürmüştür.

Maya uygarlığı bütün Orta Amerika’yı kaplamıştır. Yine yüksek uygarlıklar kurmuş olan Toltekler, Aztekler ve İnkalar, aslında Mayaların torunlarıdır.

Demiri biliyorlardı. Taşları taş balta ile yontarak dev piramitler yaptılar.

Astronomide çok ileri idiler

Mayaların en parlak medeniyeti M.S. 300 ile 900 yılları arasında kuruldu. Büyük taşlar yaptılar, piramit ve piramitlerin tepesindeki tapınaklar daha çok bu devirde yapıldı.

Maya kenti Chichen Itza

Eski Mısırlılarla bir alış-verişi tespit edilemeyen Mayaların, onlarınkini andıran bir çeşit hiyeroglif yazı kullanmaları, tabiat kuvvetleri ile doğrudan doğruya ilişkisi olmayan tanrılara tapmaları, tarihçileri şaşırtıyor.

Mayalar astronomide, özellikle astronomi matematiğinde çok ileri idiler. Sıfır kavramını biliyor, karmaşık takvim hesaplarını yapıyorlardı.

Mayalar Güneş’e, Ay’a yıldızlara taparlardı. Astronomide ileri oluşlarının sebebi bu olsa gerek, yağmur tanrısı, savaş tanrısı gibi tanrılar da vardı. Tanrılarına insan kurban ederlerdi. Tapınaklarda tanrılara insan kurban etme geleneği Toltekler, Aztek ve İnkalara da geçmiştir.

Tekerlekli araçları da yoktu

Bazı Maya eserlerine harika denmesinin ve bunların tarihçileri şaşırtmasının bir sebebi de şudur: Mayalar, Toltekler ve İnkalar, demir medeniyetini bilmiyorlardı. Kılıçlarını ve kazmalarını, cama benzeyen çok sert bir volkanik taştan, baltalarını da yeşil taştan yaparlardı. Tekerlekli taşıma araçları da yoktu. Buna rağmen, yüksek dağların üzerine kurdukları tapınakların taşlarını uzaktan getirmişlerdir.

Birdenbire yok oldular

Maya medeniyetinin, gelişmesini doruğunda iken ve bir gerileme devri geçirmeden birdenbire söndüğünü görüyoruz. Buna bir felaketin sebep olduğu anlaşılıyor, fakat bu felaketin ne olduğun kesinlikle bilinemiyor. Tarihçilerin bazı bulguları değerlendirmek suretiyle yaptıkları tahminlere göre, köylüler hakim sınıfa karşı ayaklanmış, çökertici olmuş veya veba gibi salgın hastalıklar nüfusun süratle azalmasına ve büyük göçün başlamasına yol açmıştır.

Sebep ne olursa olsun, mayaların güneye doğru göç ettiklerini, Toltek, Aztek ve İnkaların onların torunları olduklarını biliyoruz.


Like it? Share with your friends!

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir