Senedi ittifak (1808)’in özellikleri


Osmanlı Devleti’nde bir bölgenin, şehrin yada kasabanın ileri gelenleri, yönetim ile şehir arasındaki ilişkileri kuranAyanlar, devletin gücünü kaybetmesi ile güçlerini arttırmış, adeta devlet içinde devlet haline gelmeye başlamışlardır.

Durumundan endişelenen II. Mahmut, içine bulunduğu ortamdan karlı çıkmak ve daha fazla sıkıntı yaşanmasını engellemek için ayanlar ile görüşme başlatmıştır. 1808 yılında Osmanlı padişahı II. Mahmut yönetimi ve ayanlar arasında yapılan bu sözleşmeye Sened-i İttifak adı verilmiştir.

Yapılan bu sözleşme ile II. Mahmut ülke içindeki karışıklıkları engellemeye ve planlanan ıslahatlar için ayanlardan destek almayı amaçlamıştır.

Senedi ittifak  özellikleri

  • II. Mahmut ile Rumeli Ayanları arasında imzalanmıştır.
  • Bu belge ile Ayanlar devlet denetimine alınmak istenmiştir.
  • Türk tarihinde ilk kez devlet iktidarının sınırlanabileceği ortaya konmuştur.
  • Bu belgeyle Ayanların varlığı hukukileşmiştir.
  • Misak (sözleşme) biçiminde hazırlanmış; bu yönüyle de 1215 tarihli İngiliz Magna Carta’sına benzetebileceğimiz bir anayasal belgedir.

Sened-i İttifak’ın sonuçları 

  • Ayanlar Sened-i İttifak ile hukuki bir statü kazanmıştır.
  • Sened-i İttifak sonucunda Ayanlara geniş yetkiler tanınmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nin Ayanlara bile söz geçiremeyecek derecede güçsüz olduğu anlaşılmıştır.
  • Sened-i İttifak padişahın yetkileri sınırlandırmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nde ilk defa padişahın otoritesi dışında başka bir otoritenin oluşumuna ortam hazırlanmıştır.
  • Sened-i İttifak anayasal bir belge niteliği taşımamış, yalnızca küçük bir azınlığa yeni haklar tanımıştır. Fakat ileriki dönemlerde meydana gelecek Tanzimat Fermanı’nın alt yapısını hazırlamıştır.
  • Sened-i İttifak Alemdar Mustafa Paşa’nın ölmesi ve ayanların ortadan kaldırılması üzerine tamamen unutulmuş ve uygulanamamıştır.


Like it? Share with your friends!

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir